🧬 Budowa słowa — morfologia

XP: 0
🌱 Rdzeń ⬅️ Przedrostek ➡️ Przyrostek 👨‍👩‍👧 Rodzina wyrazów
💡
Ładowanie ciekawostki…
🎯
Gra 1: Wskaż rdzeń
Znajdź rdzeń wyrazu
🔍
Gra 2: Przedrostek
Wskaż przedrostek
👨‍👩‍👧
Gra 3: Rodzina
Znajdź intruza w rodzinie
🧩
Gra 4: Złóż słowo
Klikaj części w kolejności
🌳
Gra 5: Rodzina wyrazów
Zaznacz wyrazy z rdzeniem
🔤
Gra 6: Złóż słowo
Sylaby — ułóż słowo
🔗
Gra 7: Łańcuch
Znajdź wyrazy z rodziny
✂️
Gra 9: Skracaj słowo
Usuń morfem — zrób nowe słowo
🧱
Gra 10: Zbuduj wyraz
Klikaj cegiełki morfemów
🕵️
Gra 11: Intruz
Znajdź wyraz spoza rodziny
🧬
Gra 12: Puzzle
Ułóż morfemy w wyraz
🏆
Turniej
Rywalizacja morfologiczna
🔎
Gra 13: Detektyw
Znajdź rodzinę wyrazów!
🧬 Czym jest morfem?

Morfem to najmniejsza część słowa, która ma znaczenie. Każde słowo można podzielić na morfemy: rdzeń, przedrostek, przyrostek i końcówkę fleksyjną.

🌱 Rdzeń (temat)
Nośnik podstawowego znaczenia
pisać → pis-
dom → dom-
wspólny dla całej rodziny wyrazów
pis arz
⬅️ Przedrostek
Przed rdzeniem, zmienia znaczenie
napisać, przepisać
odpisać, wypisać
na pis
➡️ Przyrostek
Za rdzeniem, zmienia część mowy lub tworzy zdrobnienie
pisanie, pisarka
pisemko
🔚 Końcówka fleksyjna
Na końcu, zmienia się przez przypadki/czasy
piszesz → piszE-SZ
dom-u, ładn-y
🔬 Jak analizować budowę słowa?

Krok po kroku

  • Krok 1: Znajdź rdzeń — szukaj wspólnej części w rodzinie wyrazów (np. pis- w: pisać, napisać, pisarka)
  • Krok 2: Zidentyfikuj przedrostek — część przed rdzeniem (na-, prze-, wy-, od-)
  • Krok 3: Zidentyfikuj przyrostek — część między rdzeniem a końcówką (-anie, -arka, -ek)
  • Krok 4: Zidentyfikuj końcówkę fleksyjną — zmienna część na końcu (-a, -u, -em, -sz)
📋 Przykłady analizy
WyrazPrzedrostekRdzeńPrzyrostekKońcówka
napisałem na- pis- -ał- (czas przesz.) -em (1. os. l.poj.)
pisarka pis- -ark- (twórca) -a (mian. żeń.)
domek dom- -ek (zdrobnienie) Ø (zerowa)
przepisać prze- pis- -ać (bezokolicznik)
👨‍👩‍👧 Rodziny wyrazów — ten sam rdzeń

Rodzina od rdzenia pis-

pisać, napisać, pisarka, pisemko, przepisać, zapis, opis, podpis, przepisywać

Rodzina od rdzenia dom-

dom, domek, domowy, domownik, bezdomny, zadomowić

💡 Uwaga! Nie mylić podobnie brzmiących słów z różnych rodzin: Piasek nie należy do rodziny pis-, mimo że zaczyna się na „pi-". Rdzeń to wspólna część znaczeniowa, nie tylko fonetyczna!

🔬 Interaktywny rozbiór słowa
🔬 Kliknij słowo, by zobaczyć jego rozbicie na morfemy:
🎯 Gra 1: Wskaż rdzeń wyrazu
Pytanie: 1/15
Poprawne: 0
XP: 0
🔍 Gra 2: Wskaż przedrostek
Pytanie: 1/12
Poprawne: 0
XP: 0
👨‍👩‍👧 Gra 3: Znajdź intruza w rodzinie wyrazów
Pytanie: 1/10
Poprawne: 0
XP: 0
🧩 Gra 4: Złóż słowo z części
🧩

Złóż słowo!

Zobaczysz rozbite części słowa — przedrostek, rdzeń i przyrostek. Klikaj je w dobrej kolejności, żeby złożyć poprawne słowo!

⬅️ przedrostek
+
🌱 rdzeń
+
➡️ przyrostek

🌳 Rodzina wyrazów

Znajdź wyrazy z tym samym rdzeniem!

🌳

Rodzina wyrazów

Zobaczysz rdzeń wyrazu.
Kliknij WSZYSTKIE słowa które należą do tej rodziny!

8 rund • każda poprawna odpowiedź +5 XP

🏆 Turniej morfologiczny

Wybierz graczy do turnieju:

Brak graczy — dodaj klasę w ustawieniach
🧬
Gracz
10
🏆 Wyniki turnieju
🔤 Gra 6: Złóż słowo — Klikaj sylaby i zbuduj słowo!

Sylaby są pomieszane — ułóż z nich słowo pasujące do definicji!

0
Punkty
0/10
Pytanie
-
Rekord
🔗 Gra 7: Łańcuch wyrazów — Znajdź wyrazy z tej samej rodziny!
🔗

Łańcuch wyrazów

Zobaczysz słowo bazowe i 10 wyrazów. Zaznacz wszystkie, które należą do tej samej rodziny wyrazów. Klik = zaznacz, klik ponownie = odznacz.

✅ Wyraz z rodziny: +2 pkt
❌ Błędne zaznaczenie: −1 pkt
-
Rekord
✂️ Gra 9: Skracaj słowo — Usuń morfem i zostaw prawdziwe słowo!
✂️

Skracaj słowo!

Zobaczysz złożone słowo. Kliknij ten morfem, który można usunąć, żeby powstało nowe, poprawne słowo polskie!

✅ Poprawny morfem: +10 XP
❌ Zły wybór: −0 XP
-
Rekord
🧱 Gra 10: Zbuduj wyraz z cegiełek — Kliknij morfemy w odpowiedniej kolejności!
🧱

Zbuduj wyraz!

Przeczytaj definicję słowa. Kliknij morfemy w odpowiedniej kolejności, żeby zbudować to słowo. Możesz cofnąć ostatni morfem przyciskiem Cofnij.

✅ Dobra kolejność: +10 pkt
❌ Zła kolejność: −0 pkt
-
Rekord
🕵️ Gra 11: Znajdź intruza
🕵️

Znajdź wyraz, który nie pasuje do rodziny!

Trzy słowa należą do tej samej rodziny wyrazów. Jedno jest intruzem — kliknij je!

-
Rekord
🧬 Gra 12: Morfemowe puzzle
🧬

Ułóż morfemy w poprawną kolejność!

Klikaj kafelki z morfemami w dobrej kolejności, by ułożyć wyraz. Masz 20 sekund na każde słowo!

-
Rekord
🔎 Gra 13: Słowotwórczy detektyw

Zaznacz wyrazy należące do rodziny wyrazu bazowego. Uważaj na pułapki!

-
Rekord