Zarówno rz, jak i ż czytamy tak samo — jak dźwięk [ż].
Dlatego trzeba znać zasady, kiedy piszemy które z nich!
Piszemy rz
Po spółgłoskach: p, b, t, d, k, g, ch, j, w
Gdy w wyrazie pokrewnym jest r
Piszemy ż
Gdy w wyrazie pokrewnym jest g, dz, z, ź, h
Po samogłoskach (zazwyczaj)
Wyrazy do zapamiętania
✍️ Zasada 1: rz po spółgłoskach
Po tych spółgłoskach piszemy zawsze rz:
p · b · t · d · k · g · ch · j · w
prze- → przed, przez, przemysł, przekroczyć
brz → brzeg, brzmieć, brzoza
trz → trzeba, trzy, trzymać
drz → drzewo, drzwi, drżeć
krz → krzew, krzyż, krzyk
grz → grzyb, grzmot, grzać
chrz → chrzan, chrzest
wrz → wrzesień, wrzos, wrzawa
💡 Zapamiętaj! Skrót: „Każdy dobry Polak to brzegi Wisły chroni przed gwałtem" — pierwsze litery to właśnie spółgłoski przed rz: k, d, p, t, b, W, ch, p, g
🔄 Zasada 2: wymiana rz ↔ r
Piszemy rz, gdy w wyrazie pokrewnym jest r:
dobry → dobrze (r → rz)
wzór → wzorze (r → rz)
wieczor → wieczorze (r → rz)
Piszemy ż, gdy w wyrazie pokrewnym jest g, dz, z, ź lub h: