🔁 Strona bierna

1. Strona czynna vs bierna

Strona czynna — podmiot wykonuje czynność:

• Ania pisze list.

• Kucharz ugotował zupę.

Strona bierna — podmiot poddany jest czynności:

• List jest pisany przez Anię.

• Zupa została ugotowana przez kucharza.

2. Konstrukcja: być + imiesłów bierny

Strona bierna powstaje z formy czasownika być (lub zostać) + imiesłów bierny (zakończenia -ny, -ty, -ony).

• jest czytany (teraźniejszy)
• był pisany / były pisane (przeszły)
• będzie zrobiony (przyszły)
• został wybrany (dokonany)

Imiesłów dostosowuje się do rodzaju i liczby podmiotu.

3. Forma bezosobowa -no / -to

Polski ma też formy bezosobowe (bez podmiotu), tworzone od czasowników przeszłych:

• napisać → napisano list
• zbudować → zbudowano most
• otworzyć → otwarto drzwi
• zamknąć → zamknięto sklep

Końcówka -no po spółgłoskach, -to po samogłoskach lub w czasownikach typu otworzyć, zamknąć.

4. Kiedy używać strony biernej?

• Gdy nie znamy wykonawcy czynności: „Sklep został otwarty”.
• Gdy wykonawca jest nieważny: „List został wysłany”.
• W tekstach urzędowych, naukowych: „Badania zostały przeprowadzone”.
• Aby podkreślić obiekt czynności, nie wykonawcę.