🌿 Tworzenie przymiotników

XP: 0
🌿 Czym są przymiotniki pochodne?

Przymiotniki pochodne powstają od innych wyrazów — rzeczowników lub czasowników — przez dodanie odpowiednich przyrostków (sufiksów). Np. drewnodrewniany, czytaćczytający.

🏠 Od rzeczownika
Sufiksy: -owy, -ny, -ski, -cki, -dzki
drewno → drewniany
las → leśny
Polska → polski
🏃 Od czasownika
Imiesłowy przymiotnikowe
czytać → czytający
czytać → czytany
nieść → niesiony
🔗 Złożone
Dwa człony połączone
ciemnozielony
krótkowzroczny
dwujęzyczny
🔄 Alternacje
Zmiany w temacie
Polska → polski (k→ki)
szkoła → szkolny (ł→l)
woda → wodny (d→d)
➕ Przymiotniki od rzeczowników — sufiksy

Sufiks -owy / -owy

  • stal → stalowy (metalowy przymiotnik od materiału)
  • klasa → klasowy
  • owoc → owocowy
  • numer → numerowy

Sufiks -ny / -any / -ony

  • las → leśny (alternacja: s→ś)
  • drewno → drewniany
  • wełna → wełniany
  • skóra → skórzany (alternacja: r→rz)

Sufiks -ski / -cki / -dzki

  • Polska → polski (k zanika)
  • Francja → franceski → francuski
  • miasto → miejski (alternacja: ast→ejsk)
  • lud → ludzki (alternacja: d→dz)
  • student → studencki

Sufiks -liwy

  • zazdrost → zazdrośliwy
  • gniew → gnieśliwy
  • pomysł → pomysłowy (tu -owy)

Sufiks -alny / -elny

  • muzyka → muzalny (z ew. alternacją)
  • praca → pracowity → (tu inne)
  • natura → naturalny
  • technika → techniczny (-czny od -k)
🏃 Przymiotniki od czasowników — imiesłowy

Imiesłów przymiotnikowy czynny: -ący / -ąca / -ące

Tworzy się od tematu czasu teraźniejszego 3. os. l.mn. + -ący

  • czytać → czytają → czytający
  • biegać → biegają → biegający
  • śpiewać → śpiewają → śpiewający
  • mówić → mówią → mówiący

Imiesłów przymiotnikowy bierny: -any / -ony / -ty

Dotyczy czasowników przechodnich (mających dopełnienie)

  • czytać → czytany (niedok.) / przeczytany (dok.)
  • nieść → niesiony
  • pisać → pisany
  • zamknąć → zamknięty
  • kupić → kupiony (od kupiony)

Uwaga! Imiesłów czynny (-ący) opisuje tego, kto wykonuje czynność (czytający = ten, kto czyta), a imiesłów bierny (-any/-ony/-ty) opisuje tego, kto jest poddawany czynności (czytany = taki, który jest czytany).

🔗 Przymiotniki złożone

Budowa: człon określający + łącznik + człon główny

  • ciemnozielony (ciemno + zielony)
  • krótkowzroczny (krótko + wzroczny)
  • dwujęzyczny (dwu + języczny, od język)
  • wielkomiejski (wielko + miejski)
  • samochwalny (samo + chwalny)
🔄 Ważne alternacje przy tworzeniu przymiotników
RzeczownikAlternacjaPrzymiotnik
lass → śleśny
szkołał → lszkolny
Polskask → sk (k zanika: Polsk → polsk-i)polski
skórar → rzskórzany
ludd → dziludzki
studentt → cstudencki
miastoast → ejskmiejski
góraó → o, r → rzgórski
woda(bez zmian)wodny
📋 Tabela sufiksów przymiotnikowych
SufiksZnaczenie / użyciePrzykłady
-owymateriał, przynależnośćstalowy, klasowy, owocowy
-nycecha, właściwośćleśny, szkolny, wodny
-anymateriał (zmiękczone)drewniany, wełniany, skórzany
-skiprzynależność geogr./społ.polski, miejski, górski
-ckiprzynależność (po spóług. mięk.)studencki, chłopski (alt.)
-dzkiprzynależność (po d)ludzki, grodzki
-liwyskłonność, tendencjazazdrosny (zaz.liwy), bojaźliwy
-alnymożliwość, zdolnośćnaturalny, idealny
-ącyimiesłów czynnyczytający, biegający
-any/-onyimiesłów biernyczytany, niesiony, kupiony
🎯 Gra 1 – Utwórz przymiotnik
Pytanie: 1/15
Punkty: 0
Poprawne: 0
🔍 Gra 2 – Który sufiks?
Pytanie: 1/12
Punkty: 0
Poprawne: 0
🌱 Gra 3 – Od czego pochodzi?
Pytanie: 1/12
Punkty: 0
Poprawne: 0
🏆 Turniej – Tworzenie przymiotników

Wybierz graczy do turnieju:

🌿
Gracz
30

🏆 Wyniki turnieju