🔤 Czym są wyrazy wieloznaczne?
🔤
WYRAZ WIELOZNACZNY (polisem)
To słowo, które ma więcej niż jedno znaczenie — zależnie od kontekstu zdania.
Np. „zamek" może oznaczać: budowlę obronną, zamek błyskawiczny lub zamek w drzwiach.
🔁
HOMONIMY
Szczególny rodzaj wyrazów wieloznacznych: słowa o tej samej pisowni i wymowie, ale różnym pochodzeniu i znaczeniu.
Np. „pilot" = osoba pilotująca samolot / pilot do telewizora.
💡 Jak rozpoznać znaczenie? Zawsze z kontekstu — z pozostałych słów w zdaniu! Jeśli zdanie mówi o komputerze, „mysz" to urządzenie, nie zwierzę.
📚 Popularne wyrazy wieloznaczne
zamek
1
Budowla obronna z wieżami
„Zwiedziliśmy stary zamek na wzgórzu."
2
Mechanizm blokujący drzwi
„Klucz pasuje do zamka w drzwiach."
3
Zamek błyskawiczny (suwak)
„Zepsuł się zamek w kurtce."
liść
1
Część rośliny — organ fotosyntezy
„Zielone liście opadają jesienią."
2
Arkusz papieru
„Wydrukuj to na jednym liściu papieru."
noga
1
Kończyna dolna człowieka lub zwierzęcia
„Skręciłam nogę na schodach."
2
Element podpierający mebel
„Stół stoi na czterech nogach."
3
Uderzenie piłki
„Strzelił gola lewą nogą."
oko
1
Narząd wzroku
„Zamknął jedno oko i zmrużył drugie."
2
Oczko w sieci rybackiej / rajstopach
„Puściło mi oko w rajstopach."
3
Centrum burzy / wyżu (pogoda)
„Oko cyklonu przeszło nad miastem."
pilot
1
Osoba pilotująca samolot
„Pilot spokojnie wylądował w burzy."
2
Urządzenie do sterowania telewizorem
„Pilot leży gdzieś na kanapie."
mysz
1
Małe gryzące zwierzę
„W stodole żyje mysz."
2
Urządzenie wejściowe do komputera
„Kupiłam nową mysz do laptopa."
pióro
1
Pokrywa ciała ptaka
„Ptak stracił kilka piór podczas lotu."
2
Przybór do pisania
„Pisałam wypracowanie złotym piórem."
wirus
1
Mikroorganizm chorobotwórczy
„Zachorowałem — złapałem wirusa."
2
Złośliwy program komputerowy
„Wirus zainfekował dysk twardy."
💡 Przykłady w zdaniach
| Zdanie | Znaczenie słowa |
|---|
| Zamek świecił w blasku księżyca. | budowla |
| Klucz pasuje do zamka. | mechanizm w drzwiach |
| Zepsuł się zamek w kurtce. | suwak błyskawiczny |
| Noga stołu jest połamana. | element mebla |
| Skręciłam nogę na lodzie. | kończyna człowieka |
| Pilot ląduje na lotnisku. | lotnik |
| Gdzie jest pilot do telewizora? | pilot TV |